Biorąc pod uwagę znajomość i popularyzację to język niemiecki znajduje się w ścisłej czołówce wraz z językiem angielskim, francuskim czy chińskim. Jednak z całą pewnością niemiecki miał ogromny wpływ na ukształtowanie lingwistyczne w wielu częściach Europy a nawet świata. Dziś według szacunków 128 mln osób porozumiewa się w języku niemieckim używając go jako języka ojczystego. Uważa się, że do 2050 roku liczba tych osób może wzrosnąć o 30%.
Urzędowy język niemiecki
XX wiek wykształcił niejako ostateczny podział geograficzny znacznej części świata. Pozwoliło to także dokładnie zdefiniować i ostatecznie przypisać podział lingwistyczny konkretnych narodów czy regionów.
Dziś język niemiecki jest uważany za oficjalny język urzędowy w:
- Niemczech – gdzie żyje blisko 80 mln osób mówiących w języku niemieckim. Około 98% tychże osób posługuje się także tym językiem w piśmie,
- Austrii – 8.6 Mln osób mówi po niemiecku 89% społeczeństwa,
- Belgii – gdzie niemiecki jest językiem urzędowym obok niderlandzkiego i francuskiego. Szacuje się, że około 28% belgów posługuje się, na co dzień językiem niemieckim,
- Szwajcarii – tam ponad 95% mieszkańców używa języka niemieckiego, gdzie obok włoskiego, francuskiego oraz retoromańskiego jest on zapisany, jako język urzędowy,
- Luksemburgu, Liechtensteinie – w obu tych krajach łącznie niemieckim posługuje się 500.000 Tyś mieszkańców,
- Watykanie – język niemiecki jest oficjalnym językiem Gwardii Szwajcarskiej.
Co ciekawe język niemiecki jest też uważany za jeden z głównych języków Unii Europejskiej. Uznawany jest zarówno za język oficjalny jak i roboczy, powszechnie stosowany w dyplomacji.
Niemiecki – język narodowy, urzędowy oraz regionalny
Niemcy nigdy nie były potęgą kolonialną. W przeciwieństwie do Anglii, Portugalii, Hiszpanii czy Francji niemieckie kolonie były nieliczne i nie ogrywały wysokiej roli w pozycji kolonialnej na świecie. Mimo to, wpływ języka niemieckiego w wielu częściach świata jest ogromny. Ma to związek z regionalizacją oraz wykształceniem się tak zwanej „mniejszości niemieckiej”.
Dlatego dziś język niemiecki ma różny, często bardzo powszechny status w różnych miejscach i częściach świata, miedzy innymi w:
- Namibii – w tym południowoafrykańskim kraju językiem urzędowym jest angielski. Niemiecki był nim w latach 1984-1990, a dziś jest uważany za język narodowy,
- we włoskim regionie Trydent-Górny – obszar ten zamieszkuje blisko 900.000 tyś osób a język niemiecki jest tam jednym z języków narodowych,
- południowej i zachodniej Polsce – Opolszczyzna i Śląsk to regiony, gdzie język niemiecki jest językiem pomocniczym. Niemiecka pisownia obowiązuje przy nazewnictwie miast, miejscowości czy przy tłumaczeniach na niemiecki części oficjalnych dokumentów,
- francuskich regionach Mozela i Alzacja – tam język niemiecki jest uważany za regionalny. W administracji i departamentach Lotaryngii również można posługiwać się oficjalnie niemieckim,
- środkowo słowackiej gminie Krahule – jest to okręg, gdzie podobnie jak na polskiej Opolszczyźnie używa się dwujęzycznych nazw np. miejscowości czy części oficjalnych dokumentów.
Są to tereny, regiony czy idąc szerzej – części państw gdzie język niemiecki ma status narodowego, urzędowego czy regionalnego. Jednak w takich krajach jak:
- Kanada – części środkowa,
- Kazachstan – Niemcy nadwołżańscy,
- Izrael – pojedyncze miejscowości
- Słowacja – Zakarpacie,
- Chile – region środkowy
- Ukraina – część Krymu,
- Węgry – obszar przygraniczny z Austrią,
Język niemiecki jest stosowany dość powszechnie, jednak nie ma w związku z tym żadnych uwarunkowań prawnych. Tamtejsze społeczeństwa posługują się tymże językiem w różnych odmianach gwar lub w tak zwanych przekształceniach językowych.
Niemiecki niegdyś i dzisiaj
Uważa się, że dziś języka niemieckiego uczy się ponad 15mln osób, które nie mieszkają lub nie mają styczności z chociażby jednym z krajów, gdzie ten język jest stosowany. Co ciekawe, mówiąc w skali świata, najwięcej osób uczy się języka niemieckiego w Azji (głównie w dawnych krajach ZSRR z Azji Środkowej czy w Wietnamie lub Indonezji).
Jeśli mówimy o Europie, to niemieckiego najwięcej osób uczy się w Polsce. Wedle szacunków język niemiecki jest studiowany przez ponad 2 mln naszych obywateli.
Dziś wielu z nas uczy się lub studiuje język niemiecki zarówno na poziomie podstawowym jak i zaawansowanym a zawód na przykład tłumacza konsekutywnego staje się coraz popularniejszy. Co ciekawe, niemiecki miał duży wpływ także na inne języki, przede wszystkim na:
- jidysz – gdzie zapożyczenia z niemieckiego są stosowane zarówno w piśmie jak i mowie,
- łacinę – gdzie alfabet niemiecki jest odmianą alfabetu łacińskiego i podobnie jak on składa się z 30 liter,
- języki skandynawskie.
Można też spotkać w Europie jak i na Świecie odmiany niemieckiego np. w gwarze czy dialekcie. Takie sytuacje mają miejsce w USA (stan Pensylwania), na Śląsku (Polska) czy w Serbii.
Dziś język niemiecki jest niezwykle powszechny. Uważa się, że jego nauka na poziomie podstawowym nie trwa dłużej niż 16-25 tygodni. W porównaniu do języka angielskiego czy francuskiego panuje opinia, że jest on łatwiejszy i bardziej przyswajalny miedzy innymi dla nas Polaków. Oczywiście są różne poziomy ludzkiej percepcji i zdanie w tej kwestii może być bardzo różne.
O tym, że warto znać język niemiecki, nie trzeba chyba nikogo specjalnie przekonywać. Warto choćby spojrzeć na to w ilu (tylko europejskich) państwach można porozumieć się w tymże języku. Daje to ogromna furtkę dla wielu ludzi chętnych poznania kultury, obyczajowości czy ogólnie – samego niemieckojęzycznego kraju.
